“`html
19 Ekim’de düzenlenen seçimlerde %62 oy oranıyla Kuzey Kıbrıs Cumhurbaşkanı olarak seçilen Tufan Erhürman, dün yemin ederek Ersin Tatar’dan makamı devraldı. Devir teslim töreninde yaptığı konuşmasında “Federasyon ya da iki devlet modeline inanan herkes, Kıbrıs Türk halkının eşit egemenliğinde hemfikirdir” dedi.
Erhürman, Türkiye ile istişarelerin süreceğine de şu şekilde vurgu yaptı:
“Hiçbir Cumhurbaşkanı, Türkiye ile istişare etmeden müzakere süreci yürütmemiştir ve bu benim dönemimde de değişmeyecek.”
Müzakere süreçleri hakkında ise, “Müzakere, sadece müzakere amacıyla değil, çözüm odaklı olmalıdır” anlayışını benimseyeceğini vurguladı ve Kıbrıs Türk halkının siyasi eşitliğinin herhangi bir müzakerenin konusu olamayacağını belirtti.
BBC Türkçe, Lefkoşa’da gerçekleşen Erhürman’ın yemin ve devir teslim törenini, ayrıca düzenlenen halka açık etkinliği izleyerek Kıbrıslı Türklerin yeni lideriyle ilgili izlenimlerini değerlendirdi.
Erhürman’ın Vurguladığı Öncelikler
Kuzey Kıbrıs Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman’ın yemin ve devir teslim törenlerinde Türkiye’yi Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz temsil etti.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Körfez turu sonrası uçaktaki gazetecilere yaptığı açıklamada, “Kuzey Kıbrıs’a bakış açımız son derece olumlu; bu kadar yatırıma neden yaptığımızı sorgulamamak lazım” ifadesini kullandı ve Erhürman’ı Ankara’ya davet ettiğini duyurdu.
Erhürman, devir teslim konuşmasında, “Türkiye ile KKTC arasındaki ilişkiler, sıradan bir devlet ilişkisi ile karşılaştırılamayacak kadar özeldir” dedi.
Erhürman, “Kıbrıs Türk halkı, bu adadaki iki eşit kurucu ortaktan birisidir” diyerek hidrokarbon, enerji ve güvenlik konularında eşit söz hakkının altını çizdi. Ayrıca, Avrupa Birliği (AB), Birleşmiş Milletler (BM), Türk Devletleri Teşkilatı ve İslam İşbirliği Teşkilatı gibi uluslararası kuruluşlarla daha aktif bir diplomasi yürütüleceğini sözlerine ekledi.
Yeni liderin konuşmasındaki “çocuklara ve geleceğe vefa” vurgusu, Kıbrıs Türk halkını “dünyada hak ettiği yere ulaştırmanın önemine” dikkat çekti.
Erhürman’ın iç politikaya yönelik vurguları ise “hukukun üstünlüğü, liyakat” ile “tarafsızlık ve kucaklayıcılık” oldu.
‘Kıbrıs Sorunu’nda Yeni Bir Momentum Elde Edildi’
Tufan Erhürman, Kuzey Kıbrıs’ta ana muhalefet partisi Cumhuriyetçi Türk Partisi’nin (CTP) Cumhurbaşkanı adayıydı. Koalisyon partileri Ulusal Birlik Partisi (UBP), Demokrat Parti (DP) ve Yeniden Doğuş Partisi (YDP) ise bağımsız aday Ersin Tatar’ı desteklemişti.
Erhürman’ın büyük bir farkla kazandığı seçim sonrasında, Kuzey Kıbrıs’ta 2022’de kurulan koalisyon hükümetinin geleceği gündeme geldi. Koalisyon ortakları, 50 kişilik Cumhuriyet Meclisi’nde 28 sandalyeye sahip ve genel seçimlerin Ocak 2027’de yapılması bekleniyor.
UBP milletvekilleri, Erhürman’ın cumhurbaşkanı olarak yaptığı ilk konuşmada verdiği mesajlar hakkında fazla yorumda bulunmadı. UBP’de yeni bir dönemin başladığını belirtenler ise, “Yeni Cumhurbaşkanı, hayırlı olsun” şeklinde düşündüklerini ifade etti.
CTP Milletvekili Sami Özuslu, 37 yıldan beri tanıdığı Tufan Erhürman’ın devir teslim töreninde yaptığı konuşmanın, seçim kampanyasında dile getirdiklerinin bir özeti niteliğinde olduğunu vurguladı. Özuslu, Erhürman’ın halkı kucaklama ve her görüşten bireylere açık olma sözleri verdiğini hatırlattı.
Özuslu, Erhürman’ın Kıbrıslı Rum liderle (Nikos Hristodulis) BM zemininde görüşmeye hazır olduğunu ve Türkiye Cumhuriyeti ile iyi ilişkiler kurmak için gerekli adımları atacağını belirtti.
Özuslu ayrıca Erhürman’ın cumhurbaşkanlığına seçilmesinin, Kıbrıs Sorunu’nun çözümünde de yeni bir momentum oluşturduğuna dikkat çekti:
“Daha seçilir seçilmez, gerek Kıbrıslı Rum siyasilerden, gerek Yunanistan Dışişleri Bakanı’ndan, gerek AB yetkililerinden ve bizzat BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’ten olumlu mesajlar alındı.”
“Toplumda bugün sokağa çıksanız, ‘Evet, yarın çözüm olacak’ beklentisi olmadığı halde, Tufan Hoca’nın bu doğrultularda ilerleyeceğinden emin olanlar var.”
‘Federal Çözüm İçin Samimiyet Testi Gerekli’
Kıbrıs uzmanı ve akademisyen Mete Hatay, Tufan Erhürman’ın Cumhurbaşkanı olarak yaptığı ilk konuşmanın, seçim kampanyasında verdiği mesajlarla tutarlı olduğunu belirtti.
Hatay, Kıbrıs Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulis’in Erhürman’dan sonra federasyon temelinde müzakerelere başlanmasını istediğini ifade etti.
Hatay, “Federal çözüm Başkan’ın hedefi; ancak bunun samimiyet testi ile yapılması gerektiği kanaatindeyim. Bu nedenle güven artırıcı önlemler üzerinde çalışılması gerekecektir” dedi.
Kıbrıs’ta geçmişte gündeme gelen güven artırıcı önlemler arasında yeni geçiş kapılarının açılması, ortak teknik komitelerin etkinleştirilmesi ve kayıp şahısların tespitine yönelik olarak oluşturulan komitenin desteklenmesi bulunmaktadır.
Kıbrıs Cumhuriyeti, 2026’nın ilk yarısında AB dönem başkanı olacak.
‘Biz Varız’ Mesajı Seçimlerin Temelinde Yatıyor
Bayrak Radyo Televizyonu’ndan (BRT) gazeteci ve belgesel yapımcısı Fatma Arpalıklı, Tufan Erhürman’ın konuşmasında verdiği en kritik mesajın toplumu birleştirme arzusunu yansıttığını vurguladı.
Arpalıklı, Erhürman’ın açık farkla kazanmasının temel nedeninin Kıbrıs Türk toplumunun “yeniden kimliğine kavuşma” gereksinimi olduğunu dile getirdi.
Arpalıklı, Kıbrıs Türk toplumunun zaman zaman kendini ötekileştirilmiş hissettiğini ve bu nedenle “Biz de varız” mesajının önemli bir çağrı olduğuna dikkat çekti.
‘Müzakere Süreci BM İlkelerine Dayalı Olmalıdır’
CTP Milletvekili Ürün Solyalı, Erhürman’ın konuşmasındaki kardeşlik mesajını ve Kuzey Kıbrıs’taki tüm bireylere hitap edeceğini belirttiğini ifade etti.
Solyalı, Cumhurbaşkanı Erhürman’ın, Kıbrıslı Rumlarla müzakerelere her zaman hazır olduğunu yineledi; ancak bunun dört BM ilkesinin teyidi ile mümkün olacağını vurguladı.
Bu ilkelere göre, müzakere süreci zamanlı, takvimli bir çerçeve altında yürütülmelidir.
Solyalı’nın altını çizdiği bir başka konu da Kıbrıslı Rumların masa başında kalmadıkları takdirde, Kıbrıslı Türklerin bugünkü statükoya dönmeyeceği ve alternatif taleplerle çıkacaklarıdır.
Erhürman ayrıca, “BM ilkelerinin kabulünden sonra biz müzakerelere hazırız” ifadesi ile Güney’e önemli mesajlar gönderdi.
“Türkiye ile geçmişte olduğu gibi bugün de istişarelerin önemine dikkat çekecek, daha saygın ve kardeşçe bir ilişki inşa etmeye devam edecektir” dedi.
Tufan Erhürman Kimdir?
Kuzey Kıbrıs’ın altıncı Cumhurbaşkanı olan Tufan Erhürman, akademisyen kökenli bir hukukçudur. 1970 yılında Lefkoşa’da dünyaya gelmiştir. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde lisans, yüksek lisans ve doktora eğitimi almıştır ve “İdarenin Yargı Dışı Denetimi ve Ombudsman” üzerine doktora tezi yazmıştır. Lefkoşa ve Girne’deki üniversitelerde ders vererek akademik kariyerini sürdürmüştür. 2014 yılında doçent unvanını almıştır.
2008-2010 yılları arasında Kuzey Kıbrıs Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat’ın müzakere ekibinde yer aldı. 2013 yılında CTP’den Lefkoşa Milletvekili olarak seçilerek siyasete adım attı. 2015 yılında CTP Genel Sekreteri, 2016 yılında ise Genel Başkan unvanını aldı. 2018-2019 döneminde Kuzey Kıbrıs Başbakanı olarak görev yaptı ve en son 19 Ekim 2023’te Cumhurbaşkanı olarak göreve başlamıştır.
Erhürman, çevre mühendisi Nilden Bektaş Erhürman ile evlidir ve edebiyat ile halk danslarına özel bir ilgi duymaktadır. Üçü roman olmak üzere toplam 14 kitabı mevcuttur.
Kıbrıs Sorunu’nda Güncel Durum
Kıbrıs Sorunu’na yönelik son müzakereler 2017 yılında İsviçre’nin Crans Montona kentinde yapılmış ancak başarıyla sonuçlanmamıştır.
Kuzey Kıbrıs ve Türkiye, Kıbrıslı Rumların yetki paylaşımını reddettiğini ifade ederken, Kıbrıs Cumhuriyeti de Türkiye’nin adadaki askeri varlığı ve garantörlük sisteminin devamının çözüm sürecinin önündeki en büyük engellerden biri olduğunu belirtmektedir.
Süreçte yeniden canlanma belirtileri gözlemleniyor. Taraflar arasında yapılan diplomatik görüşmeler artarken, resmi müzakerelerin yeniden başlaması adına zemin arayışları sürmektedir.
Tufan Erhürman’ın federasyon temelli çözüm anlayışı, Kıbrıslı Rumlar tarafından olumlu karşılanmaktadır. Kıbrıs Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis, Erhürman’ı tebrik ederek, “Müzakerelere gelecek hafta bile başlayabilirim” demiştir.
Ancak taraflar arasında hala ciddi görüş ayrılıkları devam etmektedir. Erhürman, Kıbrıs Türk halkının eşit egemenliğini korumakta kararlıdır, Rum tarafı ise garantörlük sisteminin kaldırılması ve Türk askerlerinin adadan çekilmesi konusunda ısrarlıdır.
“`
